Kraków-Lwów po raz pierwszy

1912

To był pomysł profesora Ludwika Żeleńskiego, prezesa Związku Polskiego Piłki Nożnej. Ufundował on nagrodę – puchar. Aby go zdobyć należało wygrać trzy razy z rzędu. Rywale dwaj Kraków i Lwów. Wielkie mecze, fantastyczna tradycja. Zaczęło się 2 czerwca 1912, tam gdzie zaczęło się niemal wszystko w polskiej piłce, na stadionie Cracovii.

Relacje z tego meczu można przeczytać tu [1].

Kary dla przerzutów

1912

Z Wisły do Cracovii czy z Cracovii do Wisły. nie można się przenieść ot tak po prostu. W 1912 Związek Polski Piłki Nożnej zaprowadzał porządki w galicyjskiej piłce i postanowił kontrolować kto gdzie ma prawo grać. Posypały się kary za podwójne zgłoszenia, za granie to tu to tam.

Bohater wygwizdany

1912

Wieloletni bramkarz Cracovii, człowiek, który był z nią niemal od początku bo od września 1906, wrócił. Po rocznym pobycie w Wiedniu znów stanął na linii bramkowej biało-czerwonych. Bronił dwa mecze. W kolejnym golkiperem był Gustaw Rogalski zawodnik, który zastępował Lustgartena podczas wiedeńskiej pauzy. W czwartym meczu jesiennego sezonu „stary” bramkarz ponownie włożył rękawice. Usłyszał gwizdy i okrzyki.

To już nie był jego czas, legenda musiała zejść ze sceny.

Sam piłkarz tak podsumował swój roczny pobyt w Wiedniu: „Sezon wiosenny 1911 roku zamyka właściwie moją karierę sportową jako zawodnika„. I tak się stało. W Pasach zagrał jeszcze kilka razy, ale tylko awaryjnie podczas wojny i zaraz po niej, kiedy trudno było o zawodników. W roku 1912 gdy kończył karierę miał … 23 lata.

Lustgarten pozostał wierny swej Cracovii, został jej trenerem i działaczem. Był też uznanym sędzią piłkarskim.

O wyjeździe Józefa Lustgartena do Widnia pisałem tu [1], relacja z tak smutnego dla niego meczu jest tu [2]. Biogramy obu bramkarzy przeczytać można tu [3] i [4].

 

Krążek po raz pierwszy

1912

Nowa, narodzona w Kanadzie odmiana hokeja, z krążkiem zamiast piłeczki, trafiła na polskie ziemie na początku 1912. Zaczęła – a jakże by inaczej – Cracovia. 4 lutego zmierzyła się w pierwszym historycznym pojedynku z Amatorskim Klubem Hockeyowym złożonym z mających zimową przerwę krakowskich futbolistów. Spotkanie rozegrano na dzierżawionej przez KS ślizgawce w Parku Krakowskim. Pierwszy mecz nie zwiastował jeszcze przyszłej hokejowej potęgi biało-czerwonych. Pasy zaczęły bowiem od porażki 5:7.

Więcej o meczu tu [1].

Aby ułatwić czytelnikom śledzenie gry krakowski dziennik Czas opublikował przepisy gry w hokej. To najstarsze znane zasady tej tego sportu, które ukazały się po polsku. Można je przeczytać tu [2] i [3].

Współczesna Cracovia pięknie uczciła ten jubileusz, o czym można przekonać się klikając tu [4].

Wisła przybywa na nowy stadion Cracovii

1912

Cracovia otwarła swój nowy olśniewający stadion. Minął niewiele ponad miesiąc i na stadionie zagościła jej rywalka. Nie zagrała jednak z Cracovią. Wisła i Robotniczy Klub Sportowy spotkały się na stadionie Pasów by powalczyć o awans do  klasy. Cracovia w rozgrywkach tych udziału brać nie mogła – w I klasie Galicji była od roku samotnie.

O tych barażach o I klasę w 1912 więcej tu [1] i [2]. Warto bo to pierwsze polskie oficjalne rozgrywki. Jak najbardziej oficjalne, rozegrane w ramach struktur FIFA.

Najpiękniejszy widok w Europie

1912

Pisałem ostatnio o otwarciu stadionu Cracovii w roku 1912. Dziś polecam uwadze zachwyty redakcji Czasu nad lokalizacją Parku Gier Cracovii. „Widok z trybun na zieloną, szeroką przestrzeń, z Wawelem na tle horyzontu jest wprost prześliczny;
równie pięknych ram nie posiada chyba żaden klub sportowy w Europie.”

Tak było 98 lat temu. A jak to dziś wygląda na nowo budowanym obiekcie? Polecam:

  • widok na Wieżę Ratuszową i Kościół Mariacki spod schodów sektora gości [1];
  • widok na Wawel z sektora gości [2];
  • widok z „młyna” na kopiec Kościuszki [3].

I najbardziej urzekający:

  • widok z Błoń na stadion i zamek [4].

Na Cracovii bez zmian. „Widok […] jest wprost prześliczny; równie pięknych ram nie posiada chyba żaden klub sportowy w Europie.”

Otwarcie nowego stadionu Cracovii

1912 

31 marca 1912 o 11:30 został otworzony nowy stadion Cracovii. Park Gier KS Cracovia jak brzmiała jego oficjalna nazwa. Roboty trwały od ostatniego tygodnia listopada 1911. Działkę na skraju Błoń wynajęto od sióstr Norbertanek. Koszty dzierżawy i budowy stadionu pokryto dzięki ofiarności krakowian.  Na samą uroczystość wstęp mieli tylko członkowie i uczestnicy klubu.

W meczu otwarcia o 15:00 Cracovia zmierzyła się z – bo jakby inaczej – zaprzyjaźnioną Pogonią Lwów. Na to spotkanie wysłano ok. tysiąca zaproszeń do ważnych
osobistości i  innych klubów z kraju i zagranicy. Oddajmy zatem głos lwowianom, poniżej opis Parku Gier i relacja z meczu otwarcia wydrukowana w wychodzącym w tym mieście dwutygodniku Wędrowiec.

Obiecana dłuższa relacja niestety nie ukazała się. O meczu więcej można przeczytać tu [1].

12 mórg austriackich to około 6,9 ha. Dziś powierzchnia stadionu liczy 4,9 ha. 2 hektary tyle przez lata zostało zabrane na różne miejskie inwestycje wokół.

Stadion Cracovii był pierwszym stadionem wybudowanym przez polski klub sportowy z własnych środków, jak też w ogóle pierwszym należącym do krajowego klubu, choć oczywiście nie był pierwszym stadionem w Polsce. Kibice Cracovii z dumą podkreślają, że do dziś mieści się dokładnie z tym samym miejscu co w roku 1912. Jest to najstarsza stadionowa lokalizacja w Polsce spośród nadal używanych. Starszy o kilka miesięcy jest obiekt BBTS (wówczas BBSV) w Bielsku-Białej, lecz nie gra się tam już meczów ligowych.